PODSTRONA W BUDOWIE

​​​​​​I. Powstanie kabaretu.

Pomysł powstania kabaretu „Pod Dużym, Czarnym i Dziurawym Parasolem” zrodził się latem 1974 roku w młodzieżowym klubie prowadzonym w Skomielnej Białej na roli Żurowej przez jego kierowniczkę, panią Janinę Ceremon. Inicjatorką pomysłu była artystka-rzeźbiarka, Marta Madejowicz, która wraz z grupą znajomych oraz stałych bywalców klubu rozpoczęła działalność wyżej wymienionego kabaretu, pisząc dla niego skecze, monologi oraz adaptując teksty innych autorów dla potrzeb założonej przez siebie grupy.

Skomielniański kabaret istniał do lata 1981 roku, dając szereg występów dla mieszkańców własnej wsi oraz miejscowości ościennych, biorąc udział w różnego rodzaju przeglądach, a także imprezach  artystyczno-kulturalnych, które odbywały się na terenie byłego województwa nowosądeckiego.

W prawie dziesięcioletnim okresie działalności kabaret występował około 60 razy na scenach Miejskich i Wiejskich Domów Kultury oraz Domów Strażaka w takich miejscowościach jak: Nowy Sącz, Czarny Dunajec,, Jordanów, Wiśnicz, Krzeczów Tenczyn czy Skomielna Biała. Grupa była też częstym gościem Domu Pomocy Społecznej w Pcimiu czego dowodem są podziękowania kierownictwa za występy na rzecz pensjonariuszy tego Domu.

Kabaret brał udział w szeregu przeglądów i licznych warsztatach , doskonaląc swoje umiejętności teatralne i wokalne.

Ostatni występ kabaretu odbył się w 1980 roku w Zakopanem na Ogólnopolskim Przeglądzie Kabaretów Amatorskich „O bukową kłonicę”, gdzie zespół otrzymał piątą nagrodę za upowszechnianie kultury kabaretowej w środowisku wiejskim.

II. Członkowie kabaretu

Członkami kabaretu „Pod Dużym, Czarnym i Dziurawym Parasolem” byli: Edward Gacek, Anna Gacek (jego siostra), Maria Żur z roli Dudowej, Władysław Żur (jej brat), Stanisława Biernat, Jadwiga Biernat (jej kuzynka), Mirosław Zając z Żurówki (zamieszkały na stałe w Krakowie), Zbigniew Skrzetuski (jego kolega), Czesław Magiera, Zdzisław Kościelniak, Zofia Teper, Józefa Teper, Kazimiera Handzel, Władysław Handzel z Dudowej, Andrzej Urbańczyk („Szopa”), Tadeusz Kościelniak („Brodziaty”) oraz Marek Mizera.

Partie wokalne związane z programami artystycznymi kabaretu wykonywali: Stanisława Biernat, Jadwiga Biernat, Mirosław Zając oraz Zbigniew Skrzetuski.

Okresowo kabaret wspierali również: Władysław Ucher, Andrzej Pitek, Marian Buksa oraz Jan Gacek z roli Karczmisko, jak również Józefa Teper (Ziutka). Gościnnie wraz z kabaretem występowała ludowa gawędziarka, ciotka założycielki kabaretu, pani Barbara Madejowicz („Ciotka spod Lubonia”).

III. Kabaret we wspomnieniach członków i zachowanej dokumentacji.

Pamięć o kabarecie „Pod Dużym, Czarnym i Dziurawym Parasolem” oraz jego działalności jest ciągle żywa wśród tworzących tę grupę i żyjących jeszcze jej członków. Wyrazili oni zgodę na upublicznienie historii, zdjęć i programów tworzonego przez nich kabaretu, by jak mówi jeden z nich, pan Marek Mizera, zachować i utrwalić ślad ich kulturalnej działalności.

Do czasów dzisiejszych nie zachowało się wiele dokumentów obrazujących artystyczną drogę tej grupy. Są to głównie zdjęcia i podziękowania, a także odręczne zapisy wykonywanych programów artystycznych. Znaczna część dokumentacji związanej z działalnością kabaretu znajdowała się bowiem w rękach jego założycielki, Marty Madejowicz. Z chwilą jej śmierci w 1989 roku, okazała się niemożliwa do odzyskania.

O wpływie kabaretu „Pod Dużym, Czarnym i Dziurawym Parasolem” na rozwój skomielniańskiej kultury wspomniał natomiast pan Robert Miśkowiec, autor książki „Na góralskim pograniczu” na stronie 119 rozdziału pod tytułem „Kultura i sztuka”.

IV. Reaktywacja kabaretu.

Członkowie kabaretu próbowali reaktywować działalność założonej przez siebie przed wielu laty grupy. Pomimo kilkukrotnych spotkań i rozmów mających na celu wznowienie działalności artystycznej, do reaktywacji nie doszło. W związku z tym w Państwa ręce pragniemy oddać to, co jest materialną spuścizną po kulturalnej działalności, jedynego jak do tej pory, kabaretu działającego na terenie Skomielnej Białej.

Tekst w oparciu o wspomnienia własne członka kabaretu „Pod Dużym, Czarnym i Dziurawym Parasolem” pana Marka Mizery,

Opracowała mgr Izabela Handzel, nauczyciel Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Lubniu.

Skład, opracowanie graficzne, Zdzisław Kościelniak, członek kabaretu.