Skomielna Biała - Powrót do korzeni

Pomysł powstania kabaretu „Pod Dużym, Czarnym i Dziurawym Parasolem” zrodził się latem 1974 roku w młodzieżowym klubie prowadzonym w Skomielnej Białej na roli Żurowej przez jego kierowniczkę, panią Janinę Ceremon. Inicjatorką pomysłu była artystka-rzeźbiarka, Marta Madejowicz, która wraz z grupą znajomych oraz stałych bywalców klubu rozpoczęła działalność wyżej wymienionego kabaretu, pisząc dla niego skecze, monologi oraz adaptując teksty innych autorów dla potrzeb założonej przez siebie grupy.

Najstarsza wzmianka o przynależności parafialnej pochodzi z roku 1550, kiedy to Wawrzyniec Spytek Jordan, kasztelan krakowski, odłączył wieś od parafii w Łętowni, do której należała od roku 1490, ufundował kościół w Skomielnej Białej i 'przy nim pierwszą farę założył'. Według innych źródeł to sami chłopi wybudowali dla siebie kaplicę, której patronami byli: św. Sebastian i św. Fabian, męczennicy za wiarę z III wieku, szczególni orędownicy w czasach morowego powietrza.

3 września 1939 zapisał się tragicznie w historii naszej wsi. Wcześniej, bo 1 września o poranku, wojska niemieckie i słowackie (bez wypowiedzenia wojny) przekroczyły południową granicę Polski. Słowacy wkroczyli do Zakopanego i Nowego Targu, rozpoczynając okupację polskiego Spisza i Orawy.

Tylko od stycznia 1970 do 5 stycznia 1973 roku, kiedy to na "zakręcie śmierci" na roli U Pasia wydarzył się wypadek, szeroko opisywany w prasie, w którym to zginął trener kolarski H. Łasak i kolarz J. Żwirko, a dwóch innych zostało rannych, nastąpiło w tym samym miejscu 14 wypadków. Straciło w nich życie 5 osób, a ponad 20 zostało rannych. Ich przyczynami wg. prokuratury były "zarówno nieostrożna, a czasem wręcz brawurowa jazda kierowców, jak i wadliwa trakcyjnie geometria zakrętu, stwarzająca szczególne niebezpieczeństwo zwłaszcza dla kierowców jadących od strony Krakowa". (źródło: Gazeta Krakowska 1975).  Więcej ciekawostek .....

Czytelnictwo w Skomielnej Białej, w sposób zorganizowany rozpoczęło się 17 maja 1888 roku. Rok wcześniej członkowie Kółka Rolniczego złożyli podanie w Towarzystwie Oświaty Ludowej w Krakowie oraz w Radzie szkolnej okręgu w Myślenicach w sprawie założenia Czytelni ludowej z siedzibą w budynku szkolnym. Już na na najbliższym posiedzeniu Wydziału pod przewodnictwem bp dr Józefa Sebastiana Pelczara (w 2003 ogłoszony przez papieża Jana Pawła II świętym) podanie zostało pozytywnie rozpatrzone. Uroczystego otwarcia Czytelni ludowej przy Kółku Rolniczym dokonali nauczyciel Sebastian Tworzydło i ks. Stanisław Twardowski.